Kasas Suresi 88.Ayet Meali ve Tefsiri

Diyanet İşleri:

Sen Allah ile beraber başka bir ilaha ibadet etme. Ondan başka hiçbir ilah yoktur. Onun zatından başka her şey yok olacaktır. Hüküm yalnızca O’nundur ve kesinlikle O’na döndürüleceksiniz.”

Açıklama:

 “Helak” kavramı şu farklı anlamlarda algılanmıştır:

a. Helak, yok olmaktır. Buna  göre ayet, Allah’tan başka her varlığın yok olacağına delalet etmektedir. (Yani kıyamet günü dirilişten önce mahlukatın yok olacağı anlamına gelir. Yoksa, sonsuza kadar yok olma ahiret inancına aykırıdır. Zaten ayetin sonunda Allah’a döndürüleceğimiz belirtilir.)

b. Helak, bir varlığın faydalı olma özelliğinin kaybolmasıdır. Buna göre ayet, kıyametin kopmasıyla her şey -bütün bütün yok olmamakla beraber- faydalı yönünü kaybedecek, kendisinden beklenen görevini yapamaz hale gelecektir. 

c. Ayetteki helaktan maksat, Allah’tan başka bütün varlıkların yok olma kabiliyetinde olduğu gerçeğidir. Buna göre, ayette bütün varlıkları fiilen yok olacağından ziyade yoktan var edilmiş özelliği itibariyle tekrar  yok olma imkânının var olduğuna işaret edilmiştir.(bk. Razî, ilgili ayetin tefsiri)

(Sorularla İslamiyet)

 

Elmalılı Tefsiri:

 O’nun zatından başka her şey, her mevcud aslında, yokluk demektir. Çünkü O’ndan başka her şeyin varlığı kendinden değil, Allah Teâlâ’ya dayandığından her an yok olmayı kabul edici ve yok olmaya hazır olmakla aslında yok demektir veya yok olacaktır. Ancak O zatında diri, ezelî ve ebedî, varlığı kendisiyle var olandır. Çoğunun tercih ettiği mânâ budur.

Diğer bir mânâya göre, ayette geçen “vech” kelimesi, kastedilen ve yönelinen yön mânâsına olarak O’nun yüzünden, yani O’nun rıza ve hoşnutluğu kastedilen yönden başka, her şey helaktedir demek olur ki, ahiret nimetlerinin fani, geçici olmadığını anlatır. Bir de her şeyin Allah Teâlâ’ya yönelik yüzü, Allah’ın ilmindeki gerçek şekli demek olur ki, her şeyin Allah’a dönüşü bununladır. Hüküm O’nundur, başkasının değil. O’ndan başka hüküm ve hükümet, kanun çıkarmaya ve kanun yapmaya kalkışanların hepsinin hükmü bozulur, ancak O’nunki bozulmaz ve hep O’na döndürüleceksiniz, hepiniz ölümünüzden sonra O’nun huzuruna götürülecek, mahkeme olunacak, ona göre cezanız, mükafatınız ne ise alacaksınız. İşte bütün kıssaların sonu bu “Ve hep O’na döndürüleceksiniz.” hükmüdür. Kimin haddinedir ki bu hükme boyun eğmesin!