Modern Kimyanın Kurucusu: Cabir Bin Hayyân

modern kimyanın kurucusu cabir bin hayyan

İslam aleminde Sûfi, Avrupa’da Al-Geber ismiyle bilinen Cabir Bin Hayyân, 8.Yüzyılda yaşadı. O zamanlarda meşhur olan simyanın bir fen ilmi olmadığını ispat etti ve analize, matematiğe dayalı olan kimyâ ilmini kurdu.Kristalleşme, damıtma, kalsinasyon, sublimasyon ve buharlaşma tekniklerini kimya ilmine kazandıran Cabir bin Hayyân, sülfirik ve nitrik asitler gibi asitleri ve sodyum karbonat ve potasyumu bulmuştur. Ateşte yanmayan kağıt imâlini gerçekleştiren bu değerli ilim adamı birçok kimyasal maddeyi tespit etmiş ve bu maddelere günümüzde de kullanılan Arapça isimler vermiştir.

Kendisi maddenin en küçük parçası olan “el cüz’ü lâ yetecezzâ” da (atom) yoğun bir enerji olduğunu belirtmiş ve bunun parçalanabileceğini ve parçalanınca da Bağdat’ın altını üstüne getirecek bir gücün meydana gelebileceğini, bunun ise Allah’ın kudret nişânı olduğunu söylemiştir. Evet 8.yüzyılda atomun parçalanabileceğini belirten bu değerli ilim adamını George Sarton “Orta çağların ilimler ansiklopedisi” olarak değerlendirmiştir. Galileo, Bacon, Newton gibi bir çok bilim adamı Cabir bin Hayyân’dan faydalanmışlardır. Cabir bin Hayyân tıp, astronomi, mantık, felsefe, fizik, mekanik gibi bir çok ilim dallarında çalışmalar yapmıştır. Yazdığı eserler medreselerde okutulmuştur. Endülüs müslümanları yoluyla Avrupa’ya geçmiş ve Avrupa’da şöhret kazanmıştır.

Günümüzdeki bilimsel faaliyetlerin bu seviyeye gelmesinde Orta çağda yaşamış Müslüman ilim adamlarının çok önemli katkıları olmuştur. Cabir bin Hayyân’ın modern kimya ilmine verdiği katkı bu konuda sadece bir örnektir.

Follow @dostsozusitesi